Η πλειοψηφία των ατόμων με ειδικές ανάγκες έχουν πολύ κακή στοματική υγιεινή, εκτός των υπολοίπων πολύπλοκων ιατρικών προβλημάτων τους. Οι γονείς αμελούν την υγεία του στόματος των παιδιών αυτών, ενώ οι περισσότεροι αγνοούν την ύπαρξη εξειδικευμένων οδοντιάτρων, οι οποίοι βέβαια είναι πολύ λίγοι στη χώρα μας.

Η οδοντιατρική φροντίδα των ατόμων με ειδικές ανάγκες είναι δύσκολη και χρονοβόρα, καθώς απαιτείται συγκεκριμένη εξειδίκευση του οδοντιάτρου στον τρόπο επικοινωνίας και θεραπείας, ειδική υποδομή του οδοντιατρείου και επιπλέον βοηθητικό προσωπικό.

Σε ένα μεγάλο ποσοστό των περιπτώσεων αυτών η συνεργασία με τον οδοντίατρο δεν είναι εφικτή, οπότε γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι η πρόληψη παίζει πολύ σημαντικό ρόλο.

Το περιβάλλον του ατόμου (γονείς, συνοδοί, εκπαιδευτές) μπορεί να συμμετάσχει ενεργά στην πρόληψη της στοματικής υγείας του, ελέγχοντας την κατανάλωση των γλυκών (μόνο μετά από κάποιο κυρίως γεύμα και όχι επιβράβευση με αυτά) και φροντίζοντας να γίνεται συστηματικά το βούρτσισμα των δοντιών είτε από τους οικείους του είτε από το ίδιο το άτομο, αν αυτό είναι εφικτό. Για ορισμένες κατηγορίες σπαστικών ατόμων ή ατόμων με νοητική στέρηση ελαφρού ή μέτριου βαθμού (αυτοεξυπηρετούμενα ή μερικώς αυτοεξυπηρετούμενα), υπάρχει η δυνατότητα όχι μόνο να διδαχτούν και να μάθουν αλλά και να εφαρμόσουν στην πράξη μόνα τους την προληπτική αγωγή για τη στοματική τους υγεία, καθημερινά στο σπίτι.

Αφού ο εξειδικευμένος οδοντίατρος εκπαιδεύσει γονείς, συνοδούς και θεραπευτέ, στη συνέχεια αυτοί εξηγούν στο παιδί ότι αυτό που κάνει είναι απαραίτητο για την υγεία του στόματός του έστω και αν αυτό το ενοχλεί λίγο στην αρχή. Μετά από λίγες ημέρες θα έχει συνηθίσει.

Οι γονείς σε συνεργασία με τον οδοντίατρο, είναι πολύ σημαντικό να καθορίζουν τακτικούς ελέγχους. Σε αυτούς πραγματοποιείται η αφαίρεση της πέτρας, φθορίωση, η οποία ενισχύει την εξωτερική στοιβάδα των δοντιών κάνοντας τα ανθεκτικά στην τερηδόνα καθώς και η κάλυψη οπών και σχισμών των οπίσθιων δοντιών, επίσης για προστασία από την τερηδόνα.

Όταν πρέπει να γίνουν οδοντιατρικές εργασίες, οι ασθενείς αυτοί προσέρχονται στο χώρο του ιατρείου, τους δίνεται μια ηρεμιστική προεγχειρητική αγωγή , και στη συνέχεια πραγματοποιούνται οι εργασίες, ανώδυνα και χωρίς ψυχολογικό τραύμα για τον ασθενή.

Σε περιπτώσεις που η αναπηρία είναι μεγάλου βαθμού (πνευματική ή σωματική) και απαιτείται ένας σημαντικός αριθμός οδοντιατρικών εργασιών προτιμάται η αντιμετώπιση με γενική αναισθησία.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι με τον προληπτικό έλεγχο μπορούμε να κρατάμε σε καλό επίπεδο την στοματική υγιεινή του ατόμου και να αποφύγουμε δυσάρεστες καταστάσεις με μολύνσεις και εξαγωγές δοντιών.

Τα άτομα με ειδικές ανάγκες (ΑμεΑ), έχουν δικαίωμα στην οδοντιατρική φροντίδα , που δεν είναι μόνο η θεραπεία αλλά και η πρόληψη, καθώς με ένα υγιές στόμα μπορούν να χαμογελούν στη ζωή με περισσότερη αυτοπεποίθηση και αισιοδοξία.